काँग्रेसको समययुद्ध : पुसको आगो कि वैशाखको घाम ?
दाङ । नेपाली काँग्रेसको १५ औँ महाधिवेशनको मिति तोकिएको छ-वैशाख २८–३१, २०८३ । कागजमा हेर्दा यो नियमित कार्यतालिका हो । तर सतहभित्र हेर्ने हो भने यो मिति केवल पात्रोको अंक होइन, पार्टीभित्र टकराइरहेको दुई फरक राजनीतिक सोचको परिणाम हो । एकातिर ‘स्थिरता र नियन्त्रण’ चाहने पुरानो नेतृत्व शैली, अर्कोतिर ‘समयमै निर्णय र पुस्तान्तरण’ खोज्ने नयाँ राजनीतिक चेतना ।
समस्या मिति होइन, विश्वासको संकट
नेपाली काँग्रेस जस्तो पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टीमा महाधिवेशन ढिलो–छिटो हुनु नयाँ विषय होइन । तर यसपटक असहज बनाउने कुरा के हो भने-नेतृत्व र कार्यकर्ताबीचको भरोसा कमजोर देखिनु ।
पुसमा महाधिवेशन हुने भन्दै गरिएको तयारी एकाएक स्थगित हुनु, क्रियाशील सदस्यताको विवाद समाधान नहुनु र निर्णयहरू अन्तिम घडीमा उल्टिनु-यी सबैले कार्यकर्तामा “निर्णय कसको लागि ?” भन्ने प्रश्न उठाएको छ ।
विशेष महाधिवेशनको माग: विद्रोह कि दबाबको राजनीति ?
महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा ले अघि सारेको विशेष महाधिवेशनको माग केवल सत्ता चुनौती मात्र होइन । यो नेतृत्वलाई विधि सम्झाउने दबाबको रणनीति पनि हो । उनीहरूको सन्देश स्पष्ट छ-विधानअनुसार प्रक्रिया अघि नबढे पार्टीभित्रैबाट प्रतिरोध हुनेछ ।
संस्थापन पक्षको दृष्टिकोण : ‘एकता पहिले’
पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षको तर्क भने फरक छ । उनीहरूका अनुसार अधूरा वडा–पालिका अधिवेशन, सदस्यता विवाद र राष्ट्रिय राजनीतिक परिस्थिति हेर्दा केही समय पर्खनु नै पार्टी हितमा छ । कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का ले बोलाएको बैठकबाट वैशाखको मिति तय हुनु यही सोचको निरन्तरता हो ।
बाहिरी राजनीतिभित्रको बहस
काँग्रेसको यो आन्तरिक द्वन्द्व बाहिरको राजनीतिसँग पनि गाँसिएको छ । नेकपा एमालेमा केपी शर्मा ओली को सक्रियतासँगै विपक्षी बलियो बन्दै गएको सन्दर्भमा काँग्रेसभित्रको अन्योलले मतदातामा गलत सन्देश जान सक्ने चिन्ता छ ।
फरक एङ्गल: यो महाधिवेशन ‘नेतृत्व चयन’ भन्दा ठूलो परीक्षा
यो महाधिवेशन कसले जित्छ भन्ने भन्दा पनि काँग्रेसले के रोज्छ भन्ने महत्वपूर्ण बनेको छ- विधि कि सुविधा ? पुस्तान्तरण कि निरन्तरता ? खुला बहस कि बन्द कोठाको सहमति ?
यदि वैशाखमा हुने महाधिवेशनले यी प्रश्नहरूको जवाफ दिन सक्यो भने काँग्रेस पुनः राजनीतिक रूपमा सशक्त हुन सक्छ । नत्र, मिति सरे पनि समस्या ज्यूँका त्यूँ रहनेछ ।
पुसको चिसोमा आगो ताप्ने मौका गुमिसकेको छ । अब वैशाखको घाममा पसिना बगाएर भरोसा जित्ने चुनौती काँग्रेस नेतृत्वसामु छ । महाधिवेशन केवल औपचारिक कार्यक्रम नभई पार्टीको आत्मपरीक्षण बन्न सकोस्—त्यही नै काँग्रेसका लागि सबैभन्दा ठूलो जित हुनेछ ।
