थारु समुदायमा माघीकाे राैनक सुरु
दाङ । थारू समुदायको महान् पर्व माघी नजिकिँदै जाँदा पश्चिम तराईका बस्तीहरूमा देखिएको चहलपहल केवल चाडपर्वको उत्साहमा सीमित छैन । यो चहलपहल थारू समाजको सामूहिक जीवनशैली, श्रम–विभाजन र सांस्कृतिक निरन्तरताको प्रत्यक्ष उदाहरण बनेको छ ।
कैलाली र कञ्चनपुरका थारू बहुल गाउँबस्तीमा यतिबेला हरेक घर आ–आफ्नै ढंगले माघीको तयारीमा जुटेको देखिन्छ । पुरुषहरू मासु, माछा, घोंगी र बङ्गुरको जोहोमा व्यस्त छन् भने महिलाहरू दुनाटपरी, ढिक्री, रोटी तथा जाँड–रक्सीको तयारीमा तल्लीन छन् । बालबालिका र युवाहरू गाउँ सफाइ, आँगन लिपपोत र सांस्कृतिक कार्यक्रमको अभ्यासमा सहभागी भइरहेका छन् ।
माघीको तयारीसँगै थारू समाजमा सामूहिक निर्णय प्रक्रियासमेत सक्रिय हुन्छ । गाउँका भलमन्सा, अगुवा र सदस्यहरू बसेर बङ्गुर काट्ने, पाहुना सत्कारको व्यवस्थापन गर्ने र संस्कृतिगत कार्यक्रम कसरी अघि बढाउने भन्ने विषयमा छलफल गर्छन् । यसले माघीलाई केवल धार्मिक वा मौसमी पर्वभन्दा माथि उठाएर सामाजिक एकताको पर्वका रूपमा स्थापित गरेको छ ।
माघे सङ्क्रान्तिको दिन बिहानै नदी, खोल्सा वा तलाउमा स्नान गरी ज्येष्ठ सदस्यबाट आशीर्वाद लिने परम्पराले पुस्तान्तरणको मूल्यलाई उजागर गर्छ । त्यसपछि छुट्याइएका खाद्यान्न छोइ नयाँ वर्षको सुरुआत गर्ने र छोरीबेटीलाई सामग्री प्रदान गर्ने चलनले पारिवारिक सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने काम गर्छ ।
माघीका अवसरमा देखिने मघौटा नाच, लोकगीत र सामूहिक भोजले थारू संस्कृतिको जीवन्तता झल्काउँछ । पछिल्ला वर्षहरूमा गाउँ–गाउँमा आयोजना हुने मेला र महोत्सवले यो पर्वलाई सांस्कृतिक पर्यटनसँग पनि जोड्न थालेका छन् ।
यसरी, माघी थारू समुदायका लागि केवल खानपान र रमाइलोको पर्व होइन । यो आफ्नो पहिचान, संस्कृति र सामूहिक जीवन पद्धतिलाई पुनःस्मरण गर्ने अवसर हो । चाड नजिकिँदै जाँदा गाउँमा बढेको रौनकले यही सन्देश दिन्छ—माघी थारू समाजको आत्मासँग गाँसिएको पर्व हो ।
